O teu carón

Cáritas loita contra a soidade dos maiores do rural ourensán co programa “Ou teu carón”. O proxecto, que comezou a súa andaina fai un ano de forma experimental, é xa unha actividade consolidada que combina o acompañamento dos usuarios con iniciativas lúdicas que potencian a sociabilidad..

Ourense/AGARESO/ Ruth Sousa.- Habitualmente, consideramos como pobreza a falta de medios económicos, pero a pobreza abarca moitos aspectos da vida dunha persoa. Un deles, a soidade, afecta especialmente aos maiores e máis concretamente aos que viven no contorno rural.
A soidade e o aillamento son, neste caso, a semente dunha exclusión social da que o resto das persoas non adoitamos ser conscientes ata que un suceso, normalmente con resultados dramáticos, nola pon de titular nos medios. É a última consecuencia dunha situación que se dá con demasiada frecuencia e que é evitable.

Nunha provincia como a ourensana, cada vez máis avellentada e con aldeas en moitos casos dispersas e desatendidas, a soidade pode chegar a ser a orixe de todos os males e de situacións que convén atallar a tempo. Precisamente para combater esta problemática, Cáritas puxo en marcha a principios do ano pasado “Ou teu carón”, un programa piloto que a día de hoxe é un proxecto xa consolidado.

A iniciativa, deseñada e financiada por Cáritas Diocesana de Ourense, partiu dun estudo desenvolvido polo arciprestazgo de Os Chaos de Amoeiro, segundo o cal nos concellos que intégrano (Amoeiro, Coles, A Peroxa e Vilamarín) había un censo de seiscentos potenciais usuarios deste servizo.

“Ou teu carón” contemplaba nun inicio dous tipos de accións: por unha parte, acompañamento para aqueles maiores que así desexáseno e, por outra, promover actividades culturais e lúdicas nos núcleos rurais que, normalmente, quedan fóra dos programas municipais, por número de habitantes ou distancia das localidades principais.
A intención era ademais a de revalorizar o rural dende un punto de vista humano, tanto para os receptores dos programas como para quen traballasen neles, xa que se intentaría que fosen persoas das zonas seleccionadas, para que o beneficio social de todo o esforzo xerado revertese nos concellos.

A día de hoxe, e case un ano despois de iniciado o proxecto, polas actividades postas en marcha por Cáritas, no marco deste programa de loita contra a soidade dos maiores, pasaron perto de cincocentas persoas.

De cara ao futuro

Neste segundo ano de vida, o programa mantén certas actividades e incorpora novidades, baseadas nas peticións dos maiores usuarios deste servizo.
Unha das actividades que se mantén é o taller de risoterapia e, evidentemente, as visitas a maiores de sesenta e cinco anos que viven sos e así solicítano (neste momento, uns corenta), cos que ademais se leva a cabo un taller de memoria.
No que fai ao apartado de novidades, “Ou teu carón” incorporará ximnasia de mantemento e un taller de disfraces.
 
Esta actividade vai máis alá do mero entretemento, xa que os traxes se confeccionarán con material de reciclaxe e polo tanto terán custo cero. Pero ademais, servirá para potenciar o encontro entre os maiores, xa que culminará, en pleno Entroido, cunha gran festa na que se reunirán as participantes dos catro municipios de Os Chaos de Amoeiro.

Cabe destacar ademais no desenvolvemento desta iniciativa a colaboración cos concellos da zona. Esta vontade de cooperación permitiu non só optimizar recursos, senón tamén abarcar máis demandas. Neste sentido, está prevista a posta en marcha nos próximos meses dun curso de alfabetización para maiores no municipio de Amoeiro. Unha iniciativa innovadora, tendo en conta que a alfabetización de adultos ten como principais destinatarios a aquelas persoas que se atopan en idade laboral e non a aquelas que xa rebasaron ese límite e que, sen embargo, ao dispoñer de máis tempo, deberían  poder ser receptores de cultura e información.

Pero os maiores, aínda que, como neste caso, vivan sos, non son un colectivo illado, a pesar de que así considere a miúdo a sociedade. Forman parte dela, como calquera cidadán, porque a ela contribuíron durante toda a súa vida. Non debe haber poboación activa e poboación pasiva, porque todos podemos achegar algo. E eles, integrados pola parte activa na parte pasiva da sociedade, teñen tempo e ganas, pero faltan posibilidades.

O seu gran capital, a experiencia que dan os anos vividos, vai moito máis alá dos clásico contos do avó e, neste sentido, potenciar a comunicación e a valoración entre os maiores e os mozos é fundamental.
Fai un ano, un dos grandes retos de “Ou teu carón” era a posta en marcha dun campamento interxeneracional de cara ao verán, no que mozos e maiores convivirían e compartirían experiencias vitais.

O proxecto, que finalmente non se puido materializar no tempo previsto, polas dificultades derivadas da súa organización, segue sendo unha das grandes apostas de Cáritas de cada ao futuro desenvolvemento deste programa que loita contra a soidade dos maiores do ámbito rural.