A educación: un reto na Guinea-Bissau

José Augusto Mendonça, Guinea Bissau.-Guinea-Bissau presenta un elevado nivel de analfabetismo. Pero esta situación está a intentar ser atallada dende diversas frontes.

A ONG Plan Guinea-Bissau está colaborando coas autoridades para a posta en marcha de colexios en diversos lugares do país. Ademais, o Goberno pretende converter a educación en obrigatoria para todos os nenos maiores de seis anos.

Aínda así son moitos os problemas aos que se enfronta este país para lograr unha boa escolarización: falta de canalización de auga, de luz para as escolas, de profesores para cubrir as prazas docentes e, en especial, de concienciación entre a poboación sobre o importante que é o coñecemento e a formación.

Un ejemplo de todo o anterior é Gabú, no leste de Guinea-Bissau. Trátase dunha das peores rexións en termos de alfabetización, pois de acordo coas estatísticas, máis do 94 por cento da súa poboación non sabe ler e escribir.

"Isto demostra a urxencia de que os veciños desta zona se esforcen en aprender a ler e a escribir e que envíen aos seus fillos á escola", instou o Administrador de Sonaco, na rexión de Gabú, durante a cerimonia de inauguración de dúas escolas, unha rehabilitada e outra construída de raíz, pola ONG Plan Guinea-Bissau.

A cerimonia contou coa presenza do Ministro de Educación, Artur Silva, coa representante residente da ONG Plan-Guinea-Bissau, Ingrid Kufeldt, o gobernador da rexión de Gabú, Pedro Moreira Embaló e coas autoridades administrativas e educativas daquela rexión.

Para Paulo Gomes Có, o maior problema baséase na falta de escolas que poidan acoller nenos e adultos.

"É por iso que nos satisfai enormemente a inauguración destas escolas, cuxa construción contou co financiamento da ONG que opera nas rexións de Bafatá e Gabú," manifestou o responsable administrativo que non esqueceu subliñar a colaboración prestixiosa das autoridades locais na edificación das dúas infraestruturas.

O gobernador da Rexión, Pedro Embalo, na súa intervención evocou o Ministro da Educación sobre a necesidade de construción de escolas de ensino secundario en Sonaco e Tola e sobre a necesidade de proporcionar auga canalizada aos establecementos de ensino existentes naquelas localidades, así como dotalas de máis profesores.

"Xulgamos que só así poderase mellorar a calidade do ensino, suscitando máis interese dos nenos no sistema de aprendizaxe na rexión", presumiu Pedro Embaló, quen tamén subliñou que, ao contrario que no pasado, hoxe en día o número de rapazas que van á escola supera á dos rapaces, "algo que considero importante e esperanzador".

A concluír, agradeceu a Plan polo xesto e exhortou o Ministro para non descuidar a tan prometida educación de adultos, un programa cogitado polo goberno e que espera implementación a partir do inicio do ano próximo. Aconsellou a poboación adulta que non saben ler e escribir, para que adhiran masivo o referido proxecto que "en 4 meses volve un analfabeto en persoa que sabe asinar o seu nome".

Falsificación de datos

Non obstante, o gobernador lamentou a denuncia recibida no seu departamento na que se subliña que algunhas escolas falsificaron os datos para recibir así máis número de alimentos para o programa de cantina escolar, apoiado este no ProgramaAlimentar Mundial.

"Como forma de por cobramento esta situación creamos un gabinete de seguimento e avaliación solicitando a colaboración de todos con este gabinete, no sentido de apurar con exactitude os datos das infraestruturas e recursos financeiros, humanos e patrimoniais da educación da rexión,".

Na súa intervención, o Ministro manifestou a súa satisfacción por aquilo que constatou no terreo, é dicir o feito de que os pequenos das periferias de Sonaco saben xa interpretar correctamente o himno nacional. "Isto demostra o nivel dos traballos en circulación na rexión e no sector de Sonaco en particular", eloxiou Artur Silva.

Clasificou de "problemas de fondo", as preocupacións levantadas polos alumnos e profesores durante o breve encontro que mantivo con estes e prometeu enviar o máis rapidamente posible materiais didácticos para as escolas de Sonaco.

Agradeceu a Plan polo seu apoio na construción destas infraestruturas e advertiu as autoridades administrativas e tradicionais para que saiban conservalas, combatendo o roubo dos seus materiais, tal como está a acontecer en certas localidades do país.

O aumento do número de rapazas en relación ao dos mozos que frecuentan a escola en Sonaco e, consequentemente, en toda a rexión de Gabú, mereceu o eloxiou do gobernante de Guinea-Bissau que dixo estar satisfeito polo feito.

Pídolle encarecidamente aos pais que envíen aos seus fillos á escola, incitou o Ministro da Educación referíndose sobre todo ás crías en idade escolar. Ademais, anunciou que o ano próximo o Goberno vai aprobar unha lei que determinará que todos os nenos a partir dos 6 anos estarán obrigados a ir á escola.

780.000 analfabetos

Artur Silva citou estatísticas do empadroamento de poboación e a vivenda recentemente levada a cabo en todo o país, que demostran que 780 mil guineanos (dos máis de 1.5 millóns que viven neste país), non saben ler nin escribir.

"O país non pode progresar con persoas analfabetas", constatou o Ministro quen anunciou que ante esta situación tan alarmante, países como Cuba, Xapón e outros, se dispuxeron a apoiar un proxecto para alfabetización de adultos na rexión de Gabú a partir do ano próximo.

En canto ao problema de falta da auga nas dúas escolas recén inauguradas, Artur Silva comprometeuse a solucionar a situación creando condicións para que os nenos poidan observar a hixiene necesaria co líquido precioso. En canto á falta de iluminación, asegurou ter tomado nota que posteriormente será remitida ao plenario gobernamental para encontrar solución.

No que concirne á falta de profesores, que se está a constatar na rexión, o Ministro prometeu que o executivo vai abrir un concurso público para o recrutamento de profesores que despois serán trasladados ás áreas nas que fan falta.Para concluír, Artur Silva recoñeceu que o sistema educativo de Guinea-Bissau posúe moitos erros que necesitan ser corrixidos, pero cuxa solución non dependerá só do goberno, senón de que os profesores estean tamén á altura das súas funcións, pais e encargados de educación e alumnos.